Nắng vàng ươm. Gió xuân cứ mải miết bên thềm. Từng đàn yến ríu rít bay về tổ trên nóc trụ sở cơ quan Tỉnh ủy đối diện Nhà khách, như muốn chung vui cùng những mái đầu bạc, những mái đầu xanh đang tay bắt mặt mừng, đang xôn xao thăm hỏi và nhắc về kỷ niệm của những ngày đầu tái lập tỉnh. Thời gian thấm thoát thoi đưa. Mới đó đã mười lăm năm rồi.
Nói lên lời tri ân với những người đã phải công tác xa nhà, xa quê và chịu nhiều khó khăn, vất vả trong những ngày đầu tỉnh mới tái lập, đồng chí Bí thư Tỉnh ủy đã thay mặt Ban Thường vụ Tỉnh ủy bày tỏ cảm thông, chia sẻ những khó khăn và cảm ơn những đóng góp, cống hiến của các cán bộ quê hương Cà Mau đối với tỉnh Bạc Liêu trong suốt mười lăm năm qua.
Ấy là một thuở chưa xa, ngày “mới ra riêng”, ai cũng phải đương đầu với bao sự bộn bề, bao nỗi toan lo, bao khó khăn chồng chất: Lo sửa sang trụ sở, chỗ nơi làm việc, mua sắm phương tiện, trang thiết bị hoạt động; lo sắp xếp ổn định tổ chức, bộ máy, cán bộ để bắt tay ngay vào thực hiện nhiệm vụ chính trị của một đảng bộ mới trong một toàn cảnh hoàn toàn mới… Ấy là chưa nói đến trong điều kiện của một tỉnh nghèo, ngân sách nhỏ, hạ tầng cơ sở yếu kém, đời sống của nhân dân nói chung còn rất nhiều khó khăn, thì đời sống của đa số cán bộ, công chức, viên chức ngày ấy cũng chẳng dễ chịu chút nào. Với những đồng chí quê ở Cà Mau được Ban Thường vụ Tỉnh ủy Minh Hải điều về Bạc Liêu công tác lại còn vất vả hơn nhiều: Vừa phải thích ứng với điều kiện làm việc mới hết sức khó khăn, vừa phải thu xếp gia đình theo một phương án ổn thỏa nhất mà mình có thể trong điều kiện lúc bấy giờ; rồi lại có những đồng chí phải lo tìm chỗ nơi ở mới, mà hầu hết là tạm bợ; nhiều đồng chí phải đi thuê nhà để ở hoặc ở tạm trong các gian nhà tập thể của cơ quan; cuối mỗi tuần lại phải “bắt” xe đò về Cà Mau để sum họp với gia đình, thời ấy đi và về bằng xe đò cũng gần bằng với thời gian hiếm hoi của một ngày Chủ nhật. Và còn bao khó khăn không gọi thành lời, chưa đặt thành tên.
Nhắc nhớ kỷ niệm về một thưở chưa xa, mới thấy nỗ lực của một thời thật lớn. Bạc Liêu vươn lên từ xuất phát điểm khó khăn thuở ấy, bên cạnh nỗ lực của đảng bộ Bạc Liêu, của người Bạc Liêu, có sự chung tay chung sức của những người con từ nhiều miền quê khác nhau, trong đó có những người con của quê hương Cà Mau một thời gắn bó. Mười lăm năm đồng cam, cộng khổ, nhiều đồng chí lúc mới được điều động về Bạc Liêu còn ở độ thanh niên và trung niên, nay đã có những đồng chí nghỉ hưu, có những đồng chí đã vĩnh viễn nằm xuống trong lòng đất mẹ; và có nhiều đồng chí trưởng thành, được đề bạt, bổ nhiệm vào những cương vị công tác mới cao hơn, được bố trí theo đúng năng lực, sở trường công tác và có nhiều đóng góp quan trọng trong tất cả các lĩnh vực chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội, giáo dục, khoa học, công nghệ, y tế…; đóng góp công sức xây dựng cho Bạc Liêu một nền tảng vững chắc và tạo nên diện mạo mới, đầy khởi sắc như hôm nay. Đất chẳng phụ người, Bạc Liêu cũng chính là vườn ươm đã vun mầm, chắp cánh cho những tên tuổi là con em quê hương Cà Mau bay cao, bay xa. Về điểm này, nhà báo Nguyễn Minh Chánh đã hóm hỉnh mà rằng, nếu không có Bạc Liêu, chắc gì đã có được một Nguyễn Ngọc Thúy – cô gái lọ lem của xứ Đầm Dơi đồng chua nước mặn hồi nào, giờ là một nữ doanh nhân thành đạt, được vinh danh bông hồng vàng trong giới doanh nhân trẻ Việt Nam.
Sâu lắng lắm và thân thương quá! Mười lăm năm – cỗ xe thời cuộc đã chứng kiến để ôm trọn trong lòng mình bao biến thiên lịch sử, bao biến cố thời gian; tên gọi Minh Hải thuở nào nay đã đi vào ký ức của một thế hệ may mắn là chứng nhân của lịch sử ở một thời kỳ mới, một giai đoạn cách mạng mới. Cùng chung nhau một truyền thống cách mạng kiên cường, cùng phấn đấu trong một chặng đầu mười năm đổi mới, tuy Bạc Liêu và Cà Mau trở thành hai tỉnh, song cho dù địa giới hành chính phân chia, địa danh không cùng chung tên gọi, thì tình cảm vẫn thủy chung gắn bó, người Minh Hải vẫn mãi là người Cà Mau – Bạc Liêu, vẫn mãi “ngọt ngào giọng nói quê hương, chỉ nghe tiếng hát mà vấn vương trong lòng”; mãi là anh em một nhà chia tách tỉnh nhưng chẳng chia tình.
Cảm nhận cái tình chân thành, đậm đà, thủy chung, gắn bó ấy, chú Út Dũng, người con của quê hương Tân Tiến, Đầm Dơi, Cà Mau, nguyên Tỉnh ủy viên, Giám đốc Sở Giáo dục – Đào tạo, nguyên Phó trưởng đoàn chuyên trách Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Bạc Liêu, tuy đã nghỉ hưu nhưng vẫn đảm đương vai trò Bí thư đảng đoàn – Chủ tịch Liên hiệp các hội khoa học – kỹ thuật tỉnh Bạc Liêu, đã tâm huyết gặp gỡ nhiều người, chắp nhặt và gom góp ý kiến của bè bạn tâm giao để có được một thông tin ý nghĩa tại diễn đàn buổi họp mặt: Những người tôi gặp, tôi nghe, họ đều có chung cảm nhận, Bạc Liêu hôm nay đang thực sự phát triển, và trong bước đi của Bạc Liêu, điều tạo nên ấn tượng mang tính thuyết phục cao chính là sự đồng lòng từ việc xây dựng những chủ trương lớn đến đồng thuận trong mỗi bước đi.
Chị Nguyễn Hồng Lý đến với Bạc Liêu từ quê hương Cái Nước. Ngày từ Cà Mau về tỉnh mới, Chị là Chánh văn phòng cơ quan Hội Liên hiệp phụ nữ tỉnh, nay – Chị là người phụ nữ duy nhất trong Ban Thường vụ Tỉnh ủy, với cương vị Trưởng Ban Dân vận Tỉnh ủy. Phát biểu ngắn thôi, nhưng Chị nói sao nghe tha thiết: Bạc Liêu là vùng đất nâng bước phấn đấu cho tất cả những người con từ tất cả những vùng miền. Tôi hiểu điều Chị nói, vì – bên lề câu chuyện của các anh chị, tôi được biết, một vài cơ quan trung ương đã “để mắt” tới Chị và “đánh tiếng, ngỏ lời”, nhưng Chị vẫn chỉ một nguyện vọng là được tiếp tục gắn bó với miền đất Bạc Liêu.
Để đến được với Bạc Liêu những ngày đầu tái lập tỉnh, Nhà báo Nguyễn Minh Chánh, nguyên Tỉnh ủy viên, nguyên Tổng Biên tập Báo Bạc Liêu đã phải vượt lên nhiều niềm riêng không phải cứ muốn nói ra là nói được…. Bằng tư duy nhà báo và lối nói của văn nghệ sĩ, Anh cho rằng buổi họp mặt hôm nay là cuộc hội ngộ dành cho những người xa xứ, cái không gian cần để cho những niềm vui và khát vọng cộng lại, nhân lên đặng tạo thêm niềm vui và khát vọng mới trên bước đường tiếp tục xả thân vì Bạc Liêu. Dễ gì có được một không gian như vậy nếu không xuất phát từ những tấm lòng… Thời gian rồi sẽ dần trôi, qui luật cuộc sống vẫn theo dòng sinh, bệnh, lão, tử; nhưng lớp con cháu của một thế hệ cán bộ Cà Mau về Bạc Liêu ngày ấy sẽ tiếp tục dấn thân vì một Bạc Liêu nặng nghĩa, vẹn tình… Giá mà có được một viên ngọc ước để trở lại lứa tuổi trung niên của mười lăm năm trước, để rồi lại được tự nguyện mà tiếp tục cống hiến cho Bạc Liêu. Là người đề xuất ý tưởng họp mặt, Anh cám ơn đảng bộ Bạc Liêu đã tạo điều kiện cho anh em cán bộ quê hương Cà Mau có được nhiều thuận lợi để cống hiến, để gắn bó với vùng đất Bạc Liêu. Bữa ấy, thật hiếm hoi khi tôi đã thấy loang loáng giọt nước mắt sau cặp mắt kiếng và thoáng chút nghèn nghẹn trong giọng nói của vị chủ tịch hội Nhà báo của tỉnh.
Đêm xuống rồi, tiết trời se lạnh. Trong những cái bắt tay tạm biệt và cả những cái bắt tay cho những cuộc hẹn hò “hậu họp mặt”, tôi như trôi đi trong không gian của tình đất, tình người, thoảng đâu đây điệu nói thơ Bạc Liêu và chút tâm tình Dạ Cổ… Chợt nghĩ, khó khăn thiếu thốn thì dân tộc Việt Nam mình đã gánh chịu và vượt qua tự hồi nào giờ; cái đáng để nói hôm nay, đó là sức mạnh tinh thần lớn lao, cái đã làm cho dân tộc Việt Nam mình chiến thắng, trường tồn. Và để làm nên sức mạnh tinh thần ấy của Bạc Liêu, đó còn là đức chịu thương chịu khó; là cái nghĩa cái tình, thủy chung như nhất, có trước có sau…
Lại chợt nhớ đến khổ thơ của nhà thơ Lê Chí: “Cuộc đời đắng cay, cuộc đời thương mến – Sòng phẳng như con nước lớn ròng – Kẻ vô ơn, bội nghĩa đừng mong – Tìm đến một trời hạnh phúc”. Vâng, tôi thoáng nhớ, để rồi lại thêm một lần nữa tin rằng: Những gì xuất phát từ trái tim, sẽ đến với những trái tim./.
Y Lan